![\"\"](\"https:\/\/dpg.hamburg\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Artyku\u0142-oJankuDolnym.png\")
<\/a><\/p>\n<\/p>\n
\u201eJanku, do zobaczenia w Rzeszowie albo w Hamburgu, albo gdziekolwiek indziej\u201d.<\/em> To by\u0142y ostatnie moje s\u0142owa, kt\u00f3rymi jaki\u015b czas temu ko\u0144czy\u0142em spotkanie z Jankiem Dolnym.\u00a0 Mimo, \u017ce moje kontakty z Jankiem nie by\u0142y bardzo cz\u0119ste, to wszystkie z nim spotkania zawsze cechowa\u0142y si\u0119 szczeg\u00f3lnie sympatyczn\u0105 atmosfer\u0105, niezale\u017cnie od tego czy mia\u0142y one miejsce w Polsce, czy te\u017c w Niemczech.<\/p>\n <\/p>\n Ceni\u0142em Go za trafne wypowiedzi, w kt\u00f3rych nie owija\u0142 w bawe\u0142n\u0119 nawet najtrudniejszych spraw. Pami\u0119tam, gdy kilka lat temu na zaproszenie Towarzystwa Niemiecko-Polskiego\u00a0 w Hamburgu – ju\u017c jako by\u0142y senator – zosta\u0142em poproszony o wyk\u0142ad. Odby\u0142 si\u0119 w kwietniu 2012 r. w hamburskiej siedzibie Konsulatu Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej.<\/p>\n <\/p>\n Temat: \u201eCzy Polscy i Niemcy mog\u0105 by\u0107 mistrzami w budowaniu \u00bbEuropejskiego Domu\u00ab\u201d? \u2013 \u201eK\u00f6nnen Polen und Deutsche Vorreiter im Bau des <\/em>\u00bb<\/em>Europ\u00e4ischen Hauses<\/em>\u00ab<\/em> werden\u201c?<\/em> wzbudzi\u0142 spore zainteresowanie, nie tylko w\u015br\u00f3d cz\u0142onk\u00f3w Towarzystwa Niemiecko-Polskiego (trzeba by\u0142o nawet dostawi\u0107 rezerwowe krzes\u0142a), ale tak\u017ce w\u015br\u00f3d przedstawicieli hamburskiej Polonii i innych go\u015bci. Oczywi\u015bcie,\u00a0 by\u0142 tam r\u00f3wnie\u017c Janek. Zako\u0144czy\u0142em nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n \u00bb<\/em>Mam \u015bwiadomo\u015b\u0107 tego, \u017ce wzajemne stosunki polsko-niemieckie obarczone s\u0105 wyj\u0105tkowym, niemal przyt\u0142aczaj\u0105cym ci\u0119\u017carem z lat ostatniej wojny. Wiem te\u017c, \u017ce istniej\u0105 jeszcze wzajemne uprzedzenia, \u017ce funkcjonuj\u0105 rozmaite stereotypy i ma\u0142o wybredne dowcipy. Tego jednak si\u0119 nie zmieni z dnia na dzie\u0144.<\/p>\n <\/p>\n Obiektywna ocena ogromnej przemiany, kt\u00f3ra nast\u0105pi\u0142a, mi\u0119dzy Polakami i Niemcami, pozwala stwierdzi\u0107, \u017ce to, co si\u0119 zacz\u0119\u0142o od \u201ePrzebaczamy i prosimy o przebaczenie\u201d <\/em>przynosi dobre owoce.\u00a0 To dowodzi r\u00f3wnie\u017c swoistej maestrii,\u00a0 mistrzostwa w odbudowywaniu i budowaniu nowego. To budzi nadziej\u0119 tak\u017ce w kontek\u015bcie europejskim.<\/p>\n Ludzie, kt\u00f3rzy umiej\u0105 my\u015ble\u0107 nie wed\u0142ug schemat\u00f3w, dostrzegaj\u0105 niebezpieczne fale, kt\u00f3re zagra\u017caj\u0105 naszemu \u201eEuropejskiemu domowi\u201d. Polacy i Niemcy powinni by\u0107 przyk\u0142adem dla innych w umacnianiu fundament\u00f3w tej europejskiej budowli. Musimy wr\u00f3ci\u0107 do korzeni, kt\u00f3re by\u0142y fundamentem Unii Europejskiej. Musimy wr\u00f3ci\u0107 do sensu dzia\u0142a\u0144 Ojc\u00f3w Europy, a zw\u0142aszcza Roberta Schumana.<\/p>\n \u2013 Czy jest du\u017co czasu? \u2013 Czy mo\u017cna zwleka\u0107? \u2013 Niech nam odpowie Mistrz z Weimaru,<\/p>\n <\/p>\n Johan Wolfgang Goethe:<\/p>\n \u201eCokolwiek zamierzasz zrobi\u0107 albo o czymkolwiek marzysz, zacznij dzia\u0142a\u0107.<\/em><\/strong><\/p>\n \u015amia\u0142o\u015b\u0107 zawiera w sobie geniusz, moc i magiczn\u0105\u00a0 si\u0142\u0119. Zacznij dzia\u0142a\u0107 teraz\u201d<\/em><\/strong>.<\/em><\/p>\n \u201eWas immer du tun kannst oder ertr\u00e4umst zu k\u00f6nnen, beginne es . <\/p>\n Dyskusja by\u0142a ciekawa i momentami nawet ostra. Podkre\u015bla\u0142em znaczenie prawdy w budowaniu niefasadowych i niekoniunkturalnych relacji polsko-niemieckich. To by\u0142o po my\u015bli Janka, kt\u00f3ry powiedzia\u0142 mi: \u2013 \u201eJeste\u015b kolejnym cz\u0142owiekiem, kt\u00f3ry utwierdza mnie w przekonaniu, \u017ce trzeba i warto dalej pracowa\u0107 dla dobra prawdy\u201d. D\u0142ugo potem rozmawiali\u015bmy. Przedstawi\u0142 mi skr\u00f3towo histori\u0119 swojego \u017cycia, przeoranego dramatem II wojny \u015bwiatowej. My\u015bl\u0119, \u017ce m\u00f3g\u0142by to by\u0107 \u015bwietny scenariusz do intersuj\u0105cego\u00a0 filmu.<\/p>\n Janek urodzi\u0142 si\u0119 w styczniu 1944 r. na \u015al\u0105sku Opolskim, niedaleko Ko\u017ala. Jego matka, Anna by\u0142a \u015al\u0105zaczka, m\u00f3wi\u0142a na co dzie\u0144 w \u015bl\u0105skiej gwarze. W domu m\u00f3wi\u0142o si\u0119 troch\u0119 po niemiecku, troch\u0119 po polsku, troch\u0119 po czesku \u2013 tak mi opowiada\u0142. Matka pi\u0119knie \u015bpiewa\u0142a \u015bl\u0105skie piosenki, kt\u00f3re g\u0142\u0119boko zapisa\u0142y si\u0119 w pami\u0119ci Janka. Po gehennie wojennej rodzina Dolnych wr\u00f3ci\u0142a na \u015al\u0105sk, kt\u00f3ry znalaz\u0142 si\u0119 w granicach Polski. Jego ojciec, te\u017c Jan, kt\u00f3ry jako obywatel Niemiec musia\u0142 s\u0142u\u017cy\u0107 w Wermachcie (po wojnie wr\u00f3ci\u0142 z niewoli ameryka\u0144skiej), zosta\u0142 w 1947 r. nies\u0142usznie oskar\u017cony o sabota\u017c i skazany na kar\u0119 \u015bmierci, kt\u00f3r\u0105 zamieniono po b\u0142aganiach matki skierowanych do Aleksandra Zawadzkiego, na do\u017cywocie (w wi\u0119zieniu siedzia\u0142 do roku 1954). O tym, krzywdz\u0105cym i zupe\u0142nie bezpodstawnym oskar\u017ceniu, wynikaj\u0105cym jedynie z racji germa\u0144skiego a de facto<\/em> \u015bl\u0105skiego pochodzenia Jana Dolnego seniora, pisa\u0142 kiedy\u015b m\u00f3j przyjaciel, profesor Leon Kieres.<\/p>\n Janek wraz z rodzin\u0105 na d\u0142u\u017cszy czas by\u0142 zwi\u0105zany si\u0119 z Prudnikiem. W tamtejszej szkole trafi\u0142 na znakomitych nauczycieli, kt\u00f3rzy mu pomagali, chocia\u017c\u00a0 zdarzali si\u0119 tak\u017ce ludzie bezrozumni. W Prudniku przyj\u0105\u0142 tak\u017ce I Komuni\u0119 \u015awi\u0119t\u0105. Do\u015bwiadcza\u0142 i dobra, i z\u0142a \u2013 \u00a0jak to wspomina\u0142.<\/p>\n Wiosn\u0105 1957 roku rodzice zdecydowali, \u017ce w zaistnia\u0142ej sytuacji wyjad\u0105 do RFN, do Hamburga. W tym okresie, a by\u0142 to cechuj\u0105cy si\u0119 pewn\u0105 odwil\u017c\u0105 czas rz\u0105d\u00f3w W\u0142adys\u0142awa Gomu\u0142ki,\u00a0 osoby, kt\u00f3re poczuwa\u0142y si\u0119 do niemiecko\u015bci mog\u0142y wyjecha\u0107 z Polski. Dla 13-letniego Janka, ucznia sz\u00f3stej klasy podstaw\u00f3wki, by\u0142o to jednak do\u015b\u0107 bolesne rozstanie z kolegami i przyjaci\u00f3\u0142mi. Bolesne i trudne, gdy\u017c, jak mi m\u00f3wi\u0142, nie zna\u0142 wcale j\u0119zyka niemieckiego. Da\u0142 jednak rad\u0119, cho\u0107 niemieccy ch\u0142opcy nie szcz\u0119dzili mu obra\u017aliwych wyzwisk. P\u00f3\u017aniej z powodzeniem uko\u0144czy\u0142 szko\u0142\u0119 \u015bredni\u0105. W Hamburgu pozna\u0142 te\u017c swoj\u0105 przysz\u0142\u0105 ma\u0142\u017conk\u0119 \u2013 \u00a0Krystyn\u0119.<\/p>\n Potem Janek podj\u0105\u0142 prac\u0119 w hamburskiej stoczni Blohm&Voss. By\u0142a to ci\u0119\u017cka praca, ale podo\u0142a\u0142 nowym wyzwaniom i awansowa\u0142 na kolejne szczeblach kariery zawodowej. W tej stoczni, nale\u017c\u0105cej do koncernu Thyssen Industrie AG<\/a>, zajmowa\u0142 si\u0119 prowadzeniem remont\u00f3w statk\u00f3w z ca\u0142ego globu. Tu\u00a0 doczeka\u0142 w roku 2007 emerytury.<\/p>\n Ju\u017c na pocz\u0105tku swojej pracy w stoczni w\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 w dzia\u0142ania hamburskiego oddzia\u0142u Zwi\u0105zku Polak\u00f3w w Niemczech \u201eZgoda\u201d, a po za\u0142o\u017ceniu w Hamburgu Towarzystwa Niemiecko-Polskiego stal si\u0119 jego aktywnym cz\u0142onkiem, piastuj\u0105c odpowiedzialne funkcje (by\u0142 wiceprezesem). Przez 12 lat by\u0142 r\u00f3wnie\u017c radnym w Radzie Dzielnicy Hamburg-Mitte.<\/p>\n Janek Dolny \u2013 lojalny obywatel Republiki Federalnej Niemiec \u2013 nie zapomnia\u0142 jednak nigdy i \u00a0nie wykre\u015bli\u0142 Polski ani ze swej pami\u0119ci, ani te\u017c ze swojego serca. Szczeg\u00f3lnie zale\u017ca\u0142o Mu na wi\u0119zi ze stronami rodzinnymi, a zw\u0142aszcza z ukochanym Prudnikiem. Cz\u0119sto pisywa\u0142 do tamtejszego \u201eTygodnika Prudnickiego\u201d. Jego teksty by\u0142y zawsze rzeczowe i zarazem emocjonalne, pe\u0142ne zatroskania o Prudnik i okolice. Pomaga\u0142 tak\u017ce swemu miastu, jak to tylko by\u0142o mo\u017cliwe. Mia\u0142 te\u017c liczne kontakty w wielu miejscowo\u015bciach na \u015al\u0105sku, w Warszawie, Gda\u0144sku, Poznaniu i w Rzeszowie. Spotyka\u0142em Go na naszej Star\u00f3wce, by\u0142 zauroczony odbudowanymi zabytkami i rozwijaj\u0105cym si\u0119 miastem. Lubi\u0142 przesiadywa\u0107 w \u201eSfinksie\u201d przy ul Ko\u015bciuszki. Tam te\u017c mo\u017cemy zauwa\u017cy\u0107 ufundowan\u0105 przez Niego tablic\u0119. Szczeg\u00f3lnie bliskie kontakty nawi\u0105za\u0142 z redaktorem Ryszardem Lechforowiczem. Jego celne felietony ukazywa\u0142y si\u0119 systematycznie na \u00a0kamach \u201eEcha Rzeszowa\u201d. Janek by\u0142 szczery do b\u00f3lu; i to w nim bardzo ceni\u0142em. Gdy, przyk\u0142adowo, nie mog\u0105c zgodzi\u0107 si\u0119 z kontrowersyjnymi tekstami w \u201dEchu\u201d, chcia\u0142 zrezygnowa\u0107 z pisania do\u0144. Po redakcyjnych zmianach od tego zamiaru odst\u0105pi\u0142. Jego j\u0119zyk mia\u0142 szczeg\u00f3ln\u0105 barw\u0119, wynikaj\u0105c\u0105 r\u00f3wnie\u017c ze \u015bl\u0105skiego stylu my\u015blenia \u2013 pi\u0119kna prostota (nigdy nie prostactwo) i trafianie w sedno. Jak\u00a0 wiem, Janek by\u0142 cz\u0142onkiem Zwi\u0105zku Dziennikarzy Polskich. W pe\u0142ni zas\u0142u\u017cenie.<\/p>\n<\/a>M\u00f3wimy \u201edo widzenia<\/em>\u201d,\u00a0 czasami kr\u00f3tko \u201ecze\u015b\u0107!<\/em>\u201d. Czy jednak zdajemy sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce by\u0107 mo\u017ce to s\u0105 ostatnie s\u0142owa, kt\u00f3re bezpo\u015brednio wypowiedzieli\u015bmy do kogo\u015b, kto jest bliskim nam cz\u0142owiekiem, serdecznym przyjacielem czy znajomym?<\/p>\n<\/a><\/p>\n
\nK\u00fchnheit besitzt Genie, Macht und magische Kraft. Beginne es jetzt\u201c\u00ab.<\/em><\/strong><\/p>\n